Arkop
Twój ulubiony portal poświęcony tematyce roślin jagodowych...
  • Zwiększ czcionkę
  • Domyślny rozmiar
  • Zmniejsz czcionkę
Yara Poland

Porzeczka czarna – co dalej?

Email Drukuj

b_250_0_16777215_0___images_phocagallery_Tomasz_robocze_pojedyncz_zdjecia_porzeczki_po_przymrozkach.jpgWedług GUS produkcja porzeczek czarnych w 2011 roku została oszacowana na poziomie 115 tys. t. (w 2010 roku wyniosła około 146 tys. t.). Według wielu krajowych producentów tych owoców, wielkość zbiorów podana przez GUS jest przeszacowana i powinna być zweryfikowana. Niższa produkcja porzeczek od tej z minionych lat spowodowała natomiast bardzo duże zainteresowanie tymi owocami ze strony zakładów przetwórczych, co przełożyło się na ceny oferowane w tym sezonie za te owoce.


Analizy

Producenci przetworów z porzeczek czarnych narzekają jednak na niedoszacowane zbiory, co poskutkowało większą od planowanej produkcją przetworów z tych owoców. Według osób przetwarzających te owoce doprowadziło to do tego, że mają obecnie problemy ze sprzedażą drogich przetworów z czarnej porzeczki. Według dr B. Noseckiej z IERiGŻ-PIB z Warszawy są możliwości zwiększenia konsumpcji przetworów, ale bez intensywnych kampanii reklamowych, zapotrzebowanie rynku unijnego na mrożone porzeczki czarne, ale też czerwone i agrest nie zwiększy się.

Wysoka cena porzeczek czarnych w bieżącym sezonie spowodowała również, że wielu plantatorów w niektórych regionach kraju zdecydowało się na zwiększenie powierzchni upraw lub założenie plantacji, licząc na opłacalną produkcję tych owoców w kolejnych latach. Duże zapotrzebowanie było także na sadzonki poprzeczek czarnych. Trudno jednak przewidzieć w jakim stopniu nowe nasadzenia wpłyną na zwiększenie plonów. Trzeba bowiem wiedzieć, że wiele krajowych plantacji jest już bardzo starych i są zasiedlone przez szkodniki, głównie wielkopąkowca porzeczkowego do którego zwalczania nie ma zarejestrowanych środków chemicznych. Takie plantacje w większości nadają się już do likwidacji, gdyż osiągane na nich plony nie gwarantują opłacalności produkcji.

W Polsce w tym roku tylko w regionie południowo-wschodniej Polski były w miarę normalne plony. Poza tą częścią naszego kraju ze względu majowe przymrozki zebrano niewielkie ilości owoców lub w ogóle ich nie było. Czy w dotkniętych przymrozkami regionach znacznie zwiększyły się nasadzenia czarnej porzeczki dowiemy się zapewne już za 2 lub 3 lata kiedy nowe nasadzenia zaczną wchodzić w owocowanie.

Inaczej wygląda sytuacja w regionach, gdzie produkcja była dobra. Jeśli okaże się, że nasadzenia w skali kraju zwiększyły się znacznie, wtedy można spodziewać się, że za 3-4 lata, w przypadku dobrych zbiorów, wystąpić może nadprodukcja porzeczek. Może to oznaczać dla producentów owoców porzeczki czarnej znaczny spadek opłacalność produkcji. Należy przypomnieć, że obecnie w przypadku dobrych warunków pogodowych i korzystnych zbiorów producenci mają do czynienia z niskim poziomem cen.

Prof. Eberhard Makosz uważa, że informacje podane przez GUS dotyczące zbiorów czarnej porzeczki wymagają weryfikacjiWedług prof. Eberharda Makosza, prezes TRSK, wartości dotyczące wielkości zbiorów podane przez GUS wymagają ponownej weryfikacji. Powodem tego są straty przymrozkowie jakie na swoich plantacjach ponieśli producenci porzeczek czarnych w wielu regionach kraju, gdzie praktycznie nie było porzeczek. Trudno też zrozumieć politykę cenową zakładów, które początkowo za te owoce płaciły około 5 zł/kg. Następnie w okresie zwiększonej podaży (ta zbiegła się ze zbiorami tych owoców na Lubelszczyźnie) obniżyły ją do około 4 zł/kg, by ponownie za kilka dni ją zwiększyć znów do około 5 zł/kg. Może to świadczyć o tym, że zakłady cały czas nie miały skupione dostatecznie dużo surowca.

Musimy dopracować się wiarygodnych metod szacowania wiekości zbiorów czarnej porzeczki - uważa prof. Stanisła PlutaTakże prof. Stanisław Pluta z Instytutu Ogrodnictwa ze Skierniewic uważa, że rozbieżności w zbiorach porzeczki czarnej jakie ustalone zostały na podstawie szacunków przeprowadzonych z producentami w kraju, a tymi podanymi przez GUS są zbyt duże – te pierwsze szacowano na 70 000 – 80 000 ton, podczas gdy podane przez GUS wynoszą 115 000 ton. Według prof. S. Pluty wielkości zbiorów podawane przez GUS w ostatnim czasie często obarczone są dużym błędem.

Powodem tak dużych rozbieżności w zbiorach może być opieranie przez GUS ich wielkości o trudne do zweryfikowania tabelowe wartości i brak prowadzenie wiarygodnych szacunków bezpośrednio w terenie. Dlatego zdaniem producentów owoców porzeczki czarnej wartości te powinny być poddane ponownej weryfikacji. Konieczne jest także dopracowanie się metod umożliwiających dokładne szacowanie wielkości zbiorów, co z jednej strony ułatwi planowanie wielkości produkcji, a z drugiej ustalenie poziomu cen za te owoce.

Ceny owoców czarnej porzeczki należą także do jednych z najbardziej zmiennych w ostatnich latach. W 2006 roku średnia cena skupu porzeczek czarnych do przetwórstwa według danych IERiGŻ-PIB wynosiła 0,63zł/kg, w bieżącym roku wyniosła średnio około 4,00 zł/kg.

Rozwiązania

Jak informował prof. dr hab. Eberhard Makosz, przez TRSK podczas XIV Konferencji Sadowniczej w Lublinie produkcja owoców czarnej porzeczki spadła w ostatnich latach ze 140 tys. t. do około 120 tys. ton. Taką wielkość prof. Makosz uważa także za optymalną na najbliższe lata. Oczywiście bardziej opłacalna jest produkcja przy zbiorach 80–90 tys. t. Na większości plantacji średnie plony utrzymują się w granicach 5–7 t/ha. Przy takim plonie z mechanicznym zbiorem owoców koszt produkcji 1 kg owoców wyniesie 1,3–1,5 zł. Owoce tego gatunku prawie w 80% przerabiane są w przetwórstwie owocowym. Dlatego według prof. Makosza w kraju powinny dominować plantacje powyżej 20 hektarów dostosowane do zbioru mechanicznego. Na małych plantacjach (1–3 ha) z ręcznym zbiorem owoców warto jedynie produkować owoce deserowe. Warto podkreślić, że uprawę porzeczki czarnej utrudnia brak skutecznych pestycydów, zwłaszcza do zwalczania wielkopąkowca porzeczkowego, cały czas ubywa także skutecznych herbicydów.

Podstawowym problemem w opłacalnej produkcji owoców są również zbyt duże wahania zbiorów, co skutkuje ogromną zmiennością cen skupu (w latach 2002 – 2011 rozpiętość oferowanych cen wahała się od 0,35 zł/kg do 4,09 zł/kg) oraz wynikającą z tego zróżnicowaną opłacalnością w poszczególnych latach – informował dr D. Paszko z UP w Lublinie na XIV Konferencji Sadowniczej. Według dr D. Paszko ważnych, a może nawet podstawowych źródeł opłacalności należy szukać w doborze coraz bardziej plennych i wyrównanych w terminie dojrzewania odmianach oraz agrotechnice, która zagwarantuje wysokie i stabilne plony.

Jak informuje Marian Gąsior w ich grupie mimo bardzo wysokich cen porzeczki nie zwiększono znacznie nasadzeń tego gatunkuWedług Mariana Gąsiora, prezes Sieradzkiego Zrzeszenia Producentów Owoców do najważniejszych problemów w uprawie czarnej porzeczki zalicza się problemy ze zwalczaniem wielkopakowca porzeczkowego. Według tego producenta jeśli nie ma aktualnie możliwości chemicznego zwalczania tego szkodnika, producencie tych owoców oczekują od hodowców odmian genetycznie odpornych. Oczywiście bardzo ważne jest ustabilizowanie cen zbytu porzeczki czarnej dla przetwórstwa, co można osiągnąć poprzez ustawowe zobowiązanie przetwórców do zapisywania w umowach minimalnych cen skupu – uwzględniających średnie koszty wytwarzania. Warto także aby producenci owoców czarnej porzeczki się integrowali. Doskonałym przykładem tego, że się to opaci jest nasze Zrzeszenie. Wieloletnie wspólne działanie w grupie dało nam  pozytywne i wymierne korzyści. Mając na uwadze nasze doświadczenia zachęcamy producentów porzeczki czarnej do zespołowego działania w grupach – mówił M. Gąsior podczas konferencji w Lublinie .

Wszystki zainteresowanych uprawą porzeczki oraz mające swój pogląd na wielkość zbiorów i przyszłość uprawy tego gatunku prosimy o komentrze.

Zobacz także: aktualności, polska, porzeczka
Poland_Plants

Komentarze 

 
0 #6 Patryk 2013-07-10 13:41
Zgadzam się z przedmuwcami :eek:
Cytować
 
 
0 #5 Andrzej 2011-12-21 17:49
Tak się jeszcze zastanawiam nad tą sytuacją porzeczkową i jak zacząłem analizować różne dane to myślę, że ktoś gdzieś nie mówi prawdy lub pomylił się w obliczeniach. Liczę na to, że się uda rozwiązać tą zagadkę. Bo przecież koledzy plony były tylko na lubelszczyźnie i to nie wcale jakieś rekordowe, a może nawet normalne. Nawet jeśli w reszcie kraju zebrano od 30 do 50% plonu (w co bardzo wątpię, znam regiony gdzie nawet kombajnów nie odpalano) to może oznaczać, że lubelszczyna robi 2/3 produkcji (jeśli normalne zbiory to 145 tys. ton). Coś tu na moje porzeczkowe oko jest nie tak z tymi danymi GUS i chyba słuszne są wątpliwości Pana Makosza i Pluty. Przecież mazowieckie, łódzkie, wielkopolskie, kujawy itd, tam nie było porzeczek, a plantacje są tam po horyzont.
Cytować
 
 
0 #4 jagoda 2011-12-20 16:58
Myślę, że w porzeczkach mamy jeszcze dużo do zrobienia, dotyczy to szczególnie współpracy i zgadzam się tutaj z kolegą z Gąsiorem. Myślę, że jeśli udałoby się nam zintegrować i może stworzyć jakoś jedną dużą strukturę tak jak sadownicy mają grupy oferujące kilkanaście czy kilkadziesiąt tysięcy ton porzeczek sukces gwarantowany, a gdyby tak jeszcze własny, mały zakład wybudować za unijna pieniądze tak jak to robią przetwórcy (tylko im zależy aby na nas zarobić) to myślę, że my i nasze dzieci dobrze by się z tych porzeczek miały.
Cytować
 
 
+1 #3 Arek21 2011-12-19 21:42
cała ta nasza produkcja to jedna wielka loteria
Cytować
 
 
0 #2 Andrzej 2011-12-19 19:45
A jeszcze jedno, nie wiem co GUS na to, ale moim zdaniem panowie PROFESOROWIE to racje mają. Swoją drogą to może ktoś kiedyś powiem nam ile faktycznie czego produkujemy, a może w tym nasza siła, ale i słabość wielka
Cytować
 
 
0 #1 Andrzej 2011-12-19 19:42
Od wielu już lat uprawiam porzeczkę i wiem jedno, ten kto teraz sadzie pewnie straci, tak jest to już kolej, że jak płaci to za późno sadzić. A to, że wszyscy lekarze, nauczyciele czy inni zdecydują się uprawiać porzeczkę to wątpię - skończyły się już złote czasy dla uprawiających porzeczkę. Ja w tym roku nawet kombajnu nie uruchomiłem takie miałem duże plony.
Cytować
 

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież

Tutaj jesteś : Aktualności Polska Porzeczka czarna – co dalej?